W dniu 12 czerwca 2024 r. ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka „Aktywny Rodzic” została ogłoszona w Dzienniku Ustaw RP i tym samym stała się częścią polskiego porządku prawnego. Ustawa wprowadza trzy nowe świadczenia dla rodziców wychowujących małe dzieci. Wnioski o nowe świadczenia można składać do ZUS już od 1 października 2024 r. Program realizuje zapowiedzi wskazane w exposé Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska.
Program „Aktywny rodzic” to kompleksowe wsparcie dla rodzin, obejmujące dofinansowanie do opieki nad dziećmi oraz ulgi podatkowe. Sprawdź, jakie świadczenia Ci przysługują, jak je rozliczyć i uniknąć błędów, które mogą skutkować ich utratą.
Aktywny rodzic – jakie świadczenia obejmuje program?
Program „Aktywny rodzic” to formy wsparcia finansowego, które pomagają rodzicom w codziennym funkcjonowaniu i godzeniu życia zawodowego z opieką nad dziećmi. Program obejmuje:
1. Dofinansowanie do opieki żłobkowej – „Aktywnie w żłobku”
Rodzice mogą otrzymać do 400 zł miesięcznie na dziecko uczęszczające do żłobka, klubu dziecięcego lub dziennego opiekuna. Jest to świadczenie niezależne od dochodów rodziny, co oznacza, że mogą z niego skorzystać wszyscy rodzice, którzy korzystają z profesjonalnej opieki nad małym dzieckiem.
Jak skorzystać?
- Należy złożyć wniosek w ZUS.
- Świadczenie jest wypłacane bezpośrednio na konto placówki opiekuńczej.
- Nie łączy się z „Rodzinnym Kapitałem Opiekuńczym”, ale można korzystać z niego, jeśli dziecko na to świadczenie się nie kwalifikuje.

2. Dofinansowanie do przedszkola – „Aktywnie w pracy”
Rodzice dzieci w wieku przedszkolnym, które nie kwalifikują się do „Rodzinnego Kapitału Opiekuńczego”, mogą otrzymać dofinansowanie do opieki przedszkolnej w wysokości do 400 zł miesięcznie. Świadczenie to ma na celu wsparcie rodziców aktywnych zawodowo, którzy chcą zapewnić dziecku dostęp do edukacji i profesjonalnej opieki przedszkolnej. Dofinansowanie może być przeznaczone na pokrycie części czesnego lub innych kosztów związanych z pobytem dziecka w przedszkolu.
Jak skorzystać?
- Wniosek składa się do ZUS drogą elektroniczną lub w oddziale.
- Świadczenie pokrywa część kosztów opieki przedszkolnej, maksymalnie do 400 zł miesięcznie.
- Wypłacane jest bezpośrednio na konto placówki, co oznacza, że rodzice nie muszą martwić się o dodatkowe formalności związane z rozliczaniem środków.
- Dofinansowanie przysługuje do ukończenia przez dziecko wieku przedszkolnego, czyli do momentu rozpoczęcia edukacji szkolnej.
3. Świadczenie dla rodziców opiekujących się dzieckiem w domu – „Aktywnie w domu”
Rodzice, którzy zdecydowali się na opiekę nad dzieckiem w domu i nie korzystają z instytucjonalnej opieki (żłobka, klubu dziecięcego), mogą otrzymać wsparcie finansowe w wysokości 500 zł miesięcznie na każde dziecko do ukończenia 3. roku życia. Świadczenie to ma na celu wspieranie rodzin, które wybierają samodzielną opiekę nad dzieckiem, zamiast korzystania z placówek opiekuńczych.
Jak skorzystać?
- Wniosek składa się w ZUS, który odpowiada za przyznanie i wypłatę świadczenia.
- Świadczenie przysługuje do ukończenia przez dziecko 3. roku życia.
- Nie można łączyć tego świadczenia z dofinansowaniem do żłobka lub klubów dziecięcych.
- Rodzic musi zadeklarować rezygnację z instytucjonalnej opieki.
4. Ulga podatkowa dla rodziców – ulga na dzieci
Ulga podatkowa pozwala rodzicom obniżyć zobowiązania podatkowe i odzyskać część zapłaconego podatku. Jej wysokość zależy od liczby dzieci i dochodów rodziny.
Kto może skorzystać?
- Rodzice biologiczni, opiekunowie prawni oraz rodziny zastępcze.
- Małżeństwa z dochodem do 112 000 zł rocznie.
- Osoby samotnie wychowujące dziecko z dochodem do 56 000 zł rocznie.
Wysokość ulgi:
- 1112,04 zł rocznie na pierwsze i drugie dziecko.
- 2000,04 zł rocznie na trzecie dziecko.
- 2700 zł rocznie na czwarte i każde kolejne dziecko.
Jak poprawnie rozliczyć ulgę?
- Wypełnij zeznanie roczne PIT, wpisując przysługującą kwotę ulgi.
- Sprawdź, czy suma odliczenia nie przekracza wysokości należnego podatku.
- Jeśli podatek jest niższy niż przysługująca ulga, możesz ubiegać się o zwrot niewykorzystanej kwoty.
Przykład: Marta i Janek mają troje dzieci i dochód 105 000 zł. Ich ulga wynosi 4224,12 zł (2 × 1112,04 zł + 2000,04 zł). Jednak ich należny podatek wynosi jedynie 3800 zł, co oznacza, że mogą otrzymać zwrot maksymalnie do tej kwoty, a niewykorzystana część ulgi przepada. Oznacza to, że ulga podatkowa nie może przewyższać faktycznie zapłaconego podatku, dlatego warto planować swoje rozliczenia podatkowe, aby w pełni wykorzystać dostępne odliczenia.
Jak nie stracić ulgi?
Możesz stracić prawo do ulgi, jeśli:
- Przekroczysz ustawowy limit dochodu.
- Twoje dziecko uzyska dochód powyżej 16 061,28 zł rocznie.
- Dziecko ukończy 25 lat i nie spełnia dodatkowych warunków.
Przykład: Adam i Monika mają córkę w wieku 24 lat, która dorabia na umowie zlecenie. Jeśli jej dochód przekroczy 16 061,28 zł, rodzice stracą ulgę, ponieważ zgodnie z przepisami dziecko uznaje się wtedy za samodzielnie utrzymujące się. Limit ten obejmuje wszystkie dochody dziecka, także te uzyskane z pracy na umowę o pracę, umowę zlecenie czy działalność gospodarczą. Przekroczenie limitu choćby o kilka złotych skutkuje całkowitą utratą ulgi.
Podsumowanie
Program „Aktywny rodzic” oferuje kompleksowe wsparcie dla rodzin – od dofinansowania do żłobka i przedszkola, przez świadczenia dla rodziców opiekujących się dziećmi w domu, aż po ulgę podatkową. Dzięki tym świadczeniom możesz realnie obniżyć koszty związane z wychowaniem dziecka.
Nie ryzykuj błędów w rozliczeniu – skontaktuj się z GP Biuro Rachunkowe. Nasi eksperci pomogą Ci w uzyskaniu maksymalnej możliwej kwoty zwrotu.
Nasi księgowi świadczą usługi księgowe w następujących miejscowościach: Nysa, Brzeg, Grodków, Strzelin, Ziębice, Wiązów, Skoroszyce, Niemodlin, Tułowice, Lewin Brzeski, Łosiów, Olszanka, Pakosławice, Przeworno oraz online na terenie całej Polski.
Odwiedź www.gpbiurorachunkowe.pl, skorzystaj z profesjonalnej obsługi i śledź nas na Facebooku, aby być na bieżąco z ważnymi zmianami podatkowymi.